b4c73d6f-3b3e-41bb-917f-debc14f8dd5d

مروري بر توسعه صادرات محصولات کشاورزي و باغداري

اقتصادی,مطالب ویژه
بر اساس گزارش فائو، ايران در توليد ۲۲ محصول مهم کشاورزي در ميان هفت کشور نخست جهان قرار گرفته است. آخرين آمارهاي ارائه شده از سوي سازمان جهاني خواربار و کشاورزي سازمان ملل نشان مي‌دهد ايران يکي از بزرگ‌ترين توليدکنندگان مهم محصولات کشاورزي در جهان است، به طوري که در صدر توليدکنندگان پسته در جهان معرفي شده و رتبه نخست توليد اين محصول را به خود اختصاص داده است، اما در زمينه توليد ۲۱ محصول ديگر جزء هفت کشور نخست جهان است. 
مطابق با آمار جهاني اعلام شده، توليد محصولات کشاورزي در ايران از توليد ساليانه ۲۵ ميليون تن در اوايل انقلاب اسلامي به ۱۲۰ ميليون تن در سال ۱۳۹۶ رسيده است. بر اساس آمار گمرك، طي نه ماهه ۱۳۹۶ در مجموع نزديك به ۴/۴ ميليون تن كالاي كشاورزي و غذايي به ارزش ۵/۴ ميليارد دلار به خارج از كشور صادر شده كه سهم آن در كل صادرات كالايي بدون نفت خام، از نظر مقداري حدود ۵ درصد و از نظر ارزشي حدود ۳/۱۴ درصد بوده است. 
در چهار ماهه نخست سال ۱۳۹۷، ميزان صادرات محصولات کشاورزي و صنايع غذايي ۲ ميليون و ۴۰۱ هزار تن و به ارزش ۲ ميليارد و ۸۹ ميليون دلار بوده که از نظر وزن ۴/۶ درصد و از نظر ارزش ۵/۱۳ درصد کل صادرات کالاهاي غير نفتي کشور را به خود اختصاص داده است. ميزان ارزش صادرات چهار ماهه نخست سال ۹۷ نسبت به مدت مشابه سال پیش حدود ۲/۲۵ درصد افزايش داشته و در مقايسه با تمامی سال‌هاي پیش از آن بالاترين رقم بوده است.
اقلام عمده صادرات محصولات کشاورزي شامل انواع ميوه‌هاي درختي به ارزش ۴۲۲ ميليون دلار و سهم ارزشي ۲/۲۰ درصد، انواع سبزيجات و محصولات جاليزي به ارزش ۳۴۵ ميليون دلار و سهم ارزشي ۵/۱۶ درصد، شير و فرآورده‌هاي آن به ارزش ۲۲۶ ميليون دلار و سهم ارزشي ۸/۱۰ درصد و زعفران ۵/۹۸ ميليون دلار و سهم ارزشي ۷/۴ درصد از کل ارزش صادرات محصولات کشاورزي و صنايع غذايي بوده است. بيشترين ميزان صادرات (از نظر ارزش) به کشورهاي عراق، افغانستان، امارات متحده عربي، پاکستان، فدراسيون روسيه، ترکيه، هند، آلمان، عمان و قطر صورت گرفته که به ترتيب ۴/۳۹، ۱/۱۴، ۴/۶، ۵/۵، ۷/۳، ۷/۲، ۳/۲، ۲/۲ و ۸/۱ درصد است که در مجموع ۸۱ درصد کل ارزش صادرات بخش کشاورزي کشورمان را به خود اختصاص داده‌اند.
متوسط قيمت هر تن کالاهاي صادراتي بخش کشاورزي ۸۷۰ دلار بوده که در مقايسه با متوسط قيمت هر تن کالاهاي صادراتي غير نفتي کشور (۴۱۳ دلار) ۱۱۱ درصد بيشتر است. متوسط ارزش گمرکي هر دلار محصولات کشاورزي و صنايع غذايي صادراتي در چهار ماهه نخست سال ۹۷، برابر با ۴۱ هزار و ۶۳۷ ريال لحاظ شده است.
هندوانه که جزو محصولات صادراتي به شمار مي‌رود و ۳۶۹ هزار و ۳۰۰ تن از اين محصول به ارزش ۸۳ ميليون و ۸۰۰ هزار دلار به بيش از ۳۰ کشور صادر شده، امسال از نظر وزني ۷۶/۸۳ درصد و از نظر ارزشي ۶۳/۷۴ درصد افزايش صادرات را تجربه کرده است که عراق در اين ميان با خريد بيش از يک‌سوم اين محصول عمده‌ترين مشتري هندوانه ايراني به شمار مي‌رود.
گوجه فرنگي هم يکي ديگر از محصولات کشاورزي است که به دومين محصول صادراتي کشاورزي از نظر وزني تبديل شده است. در بهار امسال ۹۷ هزار تن گوجه فرنگي به ارزش ۳۳ ميليون و ۱۰۰ هزار دلار به کشورهاي مختلف صادر شده است که اين ميزان صادرات از نظر وزني ۰۷/۱۵ درصد و از نظر ارزشي ۵۵/۱۹ درصد رشد را نسبت به سه ماهه نخست سال گذشته نشان مي‌دهد.
سيب يکي از عمده‌ترين محصولات صادراتي کشاورزي در بين ميوه‌ها است که صادرات آن در بهار امسال از نظر وزني رشد چنداني نداشته است، اما سومين محصول صادراتي کشاورزي به شمار مي‌رود، به گونه‌اي که براساس آمار گمرک جمهوري اسلامي ايران در سه ماهه نخست امسال ۷۹ هزار و ۳۰۰ تن سيب تازه به ارزش ۳۴ ميليون و ۱۰۰ هزار دلار به کشورهاي مختلف صادر شده است.
بهار امسال ۶۰ هزار و ۹۰۰ تن پياز به ارزش ۲۲ ميليون و ۴۰۰ هزار دلار به کشورهاي مختلف صادر شد که از نظر وزني ۹۰/۵۷ درصد و از نظر ارزشي ۵۹/۷۲ درصد افزايش صادرات را تجربه کرده است. البته از ابتداي امسال تاکنون نوسان قيمت سيب زميني و پياز در بازار داخلي مانند سال گذشته ادامه داشته است.
صادرات سيب زميني نيز به ۳۸ هزار و ۴۰۰ تن به ارزش ۱۵ ميليون و ۳۰۰ هزار دلار رسيده که از نظر وزني ۳۴/۴۲ درصد نسبت به سه ماهه نخست سال گذشته افزايش داشته است. 
 انواع کلم قرمز و سفيد جزو محصولات کشاورزي است که سالیانه صادرات آن ارزآوري بالایی براي بخش کشاورزي دارد، به گونه‌اي که در بهار امسال براساس آمار رسمي منتشر شده گمرک جمهوري اسلامي ايران ۳۷ هزار و ۹۰۰ تن کلم سفيد و قرمز به ارزش ۱۲ ميليون و ۲۰۰ هزار دلار به کشورهاي مختلف صادر شده است که از نظر وزني ۳۱/۱۹ درصد افزايش و از نظر ارزشي ۸۶/۲۶ درصد کاهش را نسبت به سه ماهه نخست سال گذشته نشان مي‌دهد.
با وجود اينکه هنوز فصل برداشت انواع خرما از نخلستان‌هاي کشور آغاز نشده، اما بهار امسال ۳۵ هزار و ۴۰۰ تن انواع خرما که توليد سال گذشته بوده است، به کشورهاي مختلف به ارزش ۵۵ ميليون و ۴۰۰ هزار دلار صادر شده است. 
در بهار امسال خيار هم جزو عمده‌ترين محصولات صادراتي کشاورزي بود؛ چرا که براساس آمار گمرک جمهوري اسلامي ايران، ۳۴ هزار و ۳۰۰ تن انواع خيار و خيار ترشي تازه به ارزش ۱۶ ميليون و ۶۰۰ هزار دلار به کشورهاي مختلف صادر شد که از نظر وزني ۷۷/۹۲ درصد افزايش را نشان مي‌دهد. البته به نظر مي‌رسد کاهش حدود ۹۰۰ توماني قيمت اين محصول در بازارهاي صادراتي سبب شده ارز‌آوري صادرات آن در بهار امسال تنها ۳۳/۳۰ درصد نسبت به بهار پارسال بيشتر شود.
خربزه هم يکي ديگر از محصولات کشاورزي است که براي توليد آن به مصرف آب بالايي نياز است، اما يکي از صيفي‌جات صادراتي به شمار مي‌رود که ارزآوري بالایی براي کشور دارد؛ چرا که براساس آمار گمرک جمهوري اسلامي ايران طي سه ماهه نخست امسال ۳۰ هزار و ۳۰۰ تن خربزه و انواع ديگر صيفي‌جات به ارزش ۱۳ ميليون و ۸۰۰ هزار دلار به ۱۶ کشور مختلف صادر شده است که از نظر وزني ۲۴/۱۰۴ درصد و از نظر ارزشي ۶۳/۹۱ درصد افزايش داشته است.
در بهار امسال پسته ارزآورترين محصول کشاورزي صادراتي دانسته شد؛ چرا که براساس آمار گمرک جمهوري اسلامي ايران، حدود ۲۴ هزار تن انواع پسته خندان، ناخندان(در بسته) و مغز پسته به کشورهاي مختلف صادر شده که معادل ۲۶۲ ميليون دلار براي بخش کشاورزي ارزآوري داشته است. طي سه ماهه نخست امسال ۲۰ هزار و ۱۰۰ تن پسته خندان به ارزش ۱۶۸ ميليون و ۵۰۰ هزار دلار به کشورهاي مختلف صادر شده که از نظر وزني ۲۰/۹۱ درصد و از نظر ارزشي ۵۱/۹۴ درصد رشد را نشان مي‌دهد. همچنين ۴۱۰۰ تن مغز پسته تازه و ۳۷۰۰ تن انواع پسته ناخندان نيز به کشورهاي مختلف صادر شده است که رشد جهشي نسبت به سه ماهه نخست سال گذشته داشته است.
البته، ديگر ميوه‌ها مانند آلبالو، زردآلو، آلو، هلو، توت‌فرنگي، زرشک، گيلاس و… نيز به کشورهاي مختلف صادر شده است که در رتبه‌هاي بعدي صادرات محصولات کشاورزي قرار دارند.

پاسخ دهید